महाराष्ट्रातील व्यावसायिक अभ्यासक्रम शिकणाऱ्या EBC, OBC, VJNT आणि SBC प्रवर्गातील विद्यार्थ्यांच्या शिक्षण आणि परीक्षा शुल्काची प्रतिपूर्ती करण्यासाठी आर्थिक मदत.
राजर्षी छत्रपती शाहू महाराज शिक्षण शुल्क प्रतिपूर्ती योजना ही महाराष्ट्र शासनाच्या उच्च व तंत्रशिक्षण विभागामार्फत राबवली जाणारी एक अत्यंत महत्त्वाची योजना आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश राज्यातील आर्थिकदृष्ट्या मागासलेल्या (EBC) आणि इतर मागास प्रवर्गातील (OBC, VJNT, SBC) विद्यार्थ्यांना उच्च आणि व्यावसायिक शिक्षणासाठी प्रोत्साहित करणे हा आहे. अनेकदा हुशार विद्यार्थी केवळ आर्थिक अडचणींमुळे अभियांत्रिकी, वैद्यकीय किंवा व्यवस्थापन यांसारख्या महागड्या कोर्सेसला प्रवेश घेऊ शकत नाहीत. ही अडचण दूर करण्यासाठी शासन या विद्यार्थ्यांच्या शिक्षण शुल्काचा भार उचलते. ही योजना केवळ सरकारी महाविद्यालयांपुरती मर्यादित नसून शासनमान्य खासगी विनाअनुदानित महाविद्यालयांमधील प्रवेशासाठीही लागू आहे.
या योजनेअंतर्गत मिळणारा लाभ प्रामुख्याने विद्यार्थ्याच्या प्रवर्गावर आणि उत्पन्नावर अवलंबून असतो. खुल्या प्रवर्गातील आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांसाठी (EBC) ज्यांचे वार्षिक उत्पन्न ८ लाखांच्या आत आहे त्यांना शिक्षण शुल्कामध्ये ५० टक्के सवलत मिळते. तसेच ओबीसी प्रवर्गातील विद्यार्थ्यांना ५० टक्के तर व्हीजेएनटी आणि एसबीसी प्रवर्गातील विद्यार्थ्यांना काही ठराविक कोर्सेससाठी १०० टक्क्यांपर्यंत शुल्क प्रतिपूर्ती मिळते. ही रक्कम थेट विद्यार्थ्याच्या बँक खात्यात किंवा काही बाबतीत महाविद्यालयाच्या खात्यात जमा केली जाते. या योजनेमुळे पालकांवरील शैक्षणिक कर्जाचा भार कमी होतो आणि विद्यार्थ्यांना आपले शिक्षण विना अडथळा पूर्ण करता येते.
योजनेचा लाभ घेण्यासाठी महाडीबीटी (MahaDBT) या पोर्टलवर ऑनलाईन अर्ज करणे आवश्यक असते. अर्ज प्रक्रिया साधारणपणे शैक्षणिक वर्षाच्या सुरुवातीला सुरू होते. अर्ज करताना विद्यार्थ्यांनी आपली सर्व माहिती अचूक भरणे गरजेचे आहे. विशेषतः उत्पन्नाचा दाखला हा सक्षम प्राधिकाऱ्याचा म्हणजे तहसीलदार किंवा उपविभागीय अधिकाऱ्यांचाच असावा. प्रवेशाची पद्धत ही केंद्रीय प्रवेश प्रक्रिया म्हणजेच 'कॅप' द्वारे झालेली असणे अनिवार्य आहे. व्यवस्थापन कोट्यातून (Management Quota) घेतलेल्या प्रवेशांना या योजनेचा लाभ मिळत नाही याची विद्यार्थ्यांनी नोंद घ्यावी. तसेच विद्यार्थ्याने मागील परीक्षेत किमान उत्तीर्ण होणे आवश्यक आहे आणि त्याचा एटीकेटी (ATKT) असल्यास काही अटी लागू होतात.
अर्जासोबत लागणारी कागदपत्रे अत्यंत काळजीपूर्वक अपलोड करणे गरजेचे आहे. आधार कार्ड बँक खात्याशी लिंक असणे आणि ते 'डीबीटी' (Direct Benefit Transfer) साठी सक्रिय असणे सर्वात महत्त्वाचे आहे. अर्जामध्ये त्रुटी राहिल्यास तो महाविद्यालय स्तरावर किंवा विभाग स्तरावर परत पाठवला जाऊ शकतो. अशा वेळी वेळेत त्रुटींची पूर्तता न केल्यास लाभ मिळण्यास उशीर होऊ शकतो किंवा अर्ज रद्द होऊ शकतो. विद्यार्थ्यांनी दरवर्षी या अर्जाचे नूतनीकरण करणे आवश्यक असते. जर विद्यार्थ्याने अर्ध्यातून शिक्षण सोडले किंवा गैरवर्तणुकीमुळे महाविद्यालयातून काढले गेले तर त्याला या योजनेचा लाभ मिळणे बंद होते. ही योजना राज्यातील लाखो तरुणांना स्वप्न पूर्ण करण्यासाठी मोठी ताकद देत आहे.
प्रथम हप्ता (प्रवेशावेळी)
शिक्षण शुल्काचा ५०% भाग अर्जाच्या मंजुरीनंतर मिळतो.
द्वितीय हप्ता (सत्र समाप्ती)
उर्वरित शुल्क विद्यार्थ्याची उपस्थिती पडताळल्यानंतर जमा होते.
महाडीबीटी पोर्टलवर नोंदणी
MahaDBT पोर्टलवर जाऊन नवीन वापरकर्ता म्हणून नोंदणी करा आणि आधार लिंक करा.
अधिकृत संकेतस्थळप्रोफाईल पूर्ण करणे
तुमची वैयक्तिक, शैक्षणिक, पत्ता आणि प्रवर्गाची माहिती अचूक भरा.
योजना निवडणे आणि कागदपत्रे
तुमच्या प्रवर्गाप्रमाणे 'राजर्षी शाहू महाराज योजना' निवडा आणि आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा.
महाविद्यालय पडताळणी
तुमचा अर्ज तुमच्या महाविद्यालयाकडे पडताळणीसाठी जातो, तिथे काही त्रुटी असल्यास दुरुस्त करा.
अंतिम मंजुरी आणि निधी वितरण
उच्च शिक्षण विभागाच्या मंजुरीनंतर निधी थेट बँक खात्यात जमा होतो.
अधिकृत सरकारी पोर्टल
ऑनलाइन माहितीसाठी अधिकृत पोर्टल पहा. प्रत्यक्ष अर्ज अंगणवाडी केंद्रावर करायचा आहे.
https://mahadbt.maharashtra.gov.in/हक्क साथी ही सरकारी संस्था नाही. अद्ययावत माहितीसाठी नेहमी अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ पहा.
तुम्हाला यामध्ये देखील रस असू शकतो