महाराष्ट्रातील पिवळ्या व केशरी शिधापत्रिकाधारक कुटुंबातील मुलींना जन्मापासून ते वयाच्या १८ व्या वर्षापर्यंत टप्प्याटप्प्याने आर्थिक मदत.
आपल्या घरात चिमुकल्या मुलीचे पाऊल पडले की संपूर्ण घर आनंदाने भरून जाते. पण बऱ्याचदा तिच्या भविष्याची, शिक्षणाची आणि लग्नाची चिंता पालकांना सतावू लागते. तुमची हीच चिंता दूर करण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाने लेक लाडकी योजना सुरू केली आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश म्हणजे मुलींना शिक्षणासाठी प्रोत्साहन देणे आणि त्यांच्या भविष्यासाठी भक्कम आर्थिक मदत उभी करणे. मुलगी जन्माला आल्यापासून ती १८ वर्षांची होईपर्यंत, तिच्या शिक्षणासाठी आणि भविष्यासाठी ही योजना तुम्हाला टप्प्याटप्प्याने मदत करते. जर तुम्ही लेक लाडकी योजना पात्रता निकष पूर्ण करत असाल, तर तुमच्या मुलीला एकूण १ लाख १ हजार रुपयांचा भक्कम आर्थिक आधार मिळू शकतो.
समाजात आजही अनेक ठिकाणी मुलीच्या जन्माकडे ओझ्याच्या नजरेने पाहिले जाते. पैशांच्या अभावी मुलींचे शिक्षण अर्धवट सुटते किंवा कमी वयात त्यांचे लग्न लावून दिले जाते. या सर्व गोष्टी कायमच्या थांबवण्यासाठी सरकारने हे अत्यंत महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. मुलीला जन्मताच स्वागत वाटावे आणि तिने शाळेत जावे, यासाठी ही योजना खूप मोलाची ठरते. या योजनेमुळे गरीब कुटुंबातील पालकांवर मुलीच्या शिक्षणाचा आर्थिक भार पडणार नाही. उलट मुलगी ही कुटुंबासाठी आधार बनेल असा यामागचा सकारात्मक विचार आहे.
आता पाहूया या योजनेचा प्रत्यक्ष लाभ कोणाला मिळतो. ज्या कुटुंबांकडे पिवळे किंवा केशरी रेशन कार्ड आहे, त्या कुटुंबांमध्ये १ एप्रिल २०२३ नंतर जन्मलेल्या मुलींना या योजनेचा फायदा मिळतो. जर तुमच्या घरात आधी एक मुलगा असेल आणि नंतर मुलगी झाली, तरीही तिला या योजनेचा लाभ मिळेल. मात्र दोन अपत्यांनंतर कुटुंबातील पालकांनी कुटुंब नियोजन शस्त्रक्रिया करणे आवश्यक आहे. जर पहिल्या बाळंतपणात जुळ्या मुली झाल्या, तर त्या दोन्ही मुलींना या योजनेचा लाभ दिला जातो. ही अत्यंत दिलासादायक आणि आनंद देणारी बाब आहे.
अनेकदा पैशांची चणचण असल्याने पालक मुलींना शाळेतून काढतात. मात्र, आता सरकारच वह्या, पुस्तके आणि इतर खर्चासाठी पैसे देणार असल्याने मुली आनंदाने शाळेत जाऊ शकतील. ही योजना केवळ कागदावर नाही, तर ती थेट तुमच्या बँक खात्यात पैसे जमा करते. त्यामुळे कोणत्याही मध्यस्थाची अजिबात गरज पडत नाही. जेव्हा तुमची मुलगी अकरावीत जाते, तेव्हा तिच्या शिक्षणाचा खर्च वाढतो. तो खर्च भागवण्यासाठी मिळणारे पैसे खूप मोठा आधार देतात. आणि वयाच्या अठराव्या वर्षी मिळणारी पंच्याहत्तर हजार रुपयांची मोठी रक्कम तिच्या उच्च शिक्षणासाठी किंवा स्वतःचा व्यवसाय सुरू करण्यासाठी संजीवनी ठरते. या सर्व टप्प्यांचा लाभ घेण्यासाठी तुम्ही योग्य वेळी नोंदणी करणे अत्यंत आवश्यक आहे.
फॉर्म भरण्यापूर्वी तुम्हाला लेक लाडकी योजना कागदपत्रे गोळा करताना विशेष काळजी घ्यावी लागेल. मुलीचा जन्म दाखला, कुटुंबाचे उत्पन्न प्रमाणपत्र, तुमचे रेशन कार्ड आणि पालकांचे आधार कार्ड ही सर्वात महत्त्वाची कागदपत्रे आहेत. कागदपत्रांवर नावे अचूक असावीत याची खात्री करून घ्या. स्पेलिंगमध्ये छोटीशी चूक असली तरी पुढे अडचण येऊ शकते. त्यामुळे सर्व माहिती एकदा शांतपणे तपासून पाहणे केव्हाही चांगले.
आता तुम्हाला नक्कीच प्रश्न पडला असेल की लेक लाडकी योजना अर्ज कसा करावा? यासाठी तुम्हाला कुठेही लांब जाण्याची किंवा चकरा मारण्याची गरज नाही. तुमच्या गावातील किंवा परिसरातील अंगणवाडी सेविका तुम्हाला यासाठी मदत करतील. तुम्ही त्यांच्याकडे जाऊन योग्य तो फॉर्म भरून देऊ शकता. या योजनेचा पहिला टप्पा मुलीच्या जन्मानंतर लगेच मिळतो. हक्क साथीच्या माध्यमातून आम्ही तुम्हाला आग्रहाची विनंती करतो की, आपल्या मुलीच्या हक्काचे हे पैसे मिळवण्यासाठी आजच तुमच्या जवळच्या अंगणवाडी केंद्रात जाऊन माहिती घ्या आणि या योजनेचा पुरेपूर लाभ घ्या.
जन्मावेळी
मुलीचा जन्म झाल्यावर लगेच हे पैसे मिळतात.
इयत्ता पहिलीत
मुलीने शाळेत पाऊल ठेवल्यावर शिक्षणाच्या खर्चासाठी मदत.
इयत्ता सहावीत
पुढील शिक्षणासाठी आणि वह्या पुस्तकांसाठी रक्कम दिली जाते.
इयत्ता अकरावीत
उच्च माध्यमिक शिक्षणाचा खर्च उचलण्यासाठी शासनाची मदत.
वय १८ वर्षे पूर्ण झाल्यावर
मुलीचे वय १८ वर्षे पूर्ण झाल्यानंतर उच्च शिक्षणासाठी एकरकमी मोठी रक्कम.
अंगणवाडी सेविकेशी संपर्क साधा
तुमच्या जवळच्या अंगणवाडी केंद्रात जाऊन सेविकेला किंवा आशा वर्करला योजनेबद्दल सांगा. त्यांच्याकडून योजनेचा अधिकृत छापील अर्ज घ्या.
आवश्यक कागदपत्रे गोळा करा
मुलीचा जन्म दाखला, पिवळे किंवा केशरी रेशन कार्ड, आणि पालकांचे आधार कार्ड एकत्र करा. सर्व झेरॉक्स प्रतींवर तुमची स्वाक्षरी करा.
फॉर्म अचूक भरा
फॉर्ममधील सर्व माहिती, विशेषतः नावे आणि पत्ता, आधार कार्डनुसार अचूक भरा. चुकीची माहिती दिल्यास तुमचा अर्ज रद्द होऊ शकतो.
अर्ज आणि कागदपत्रे जमा करा
भरलेला फॉर्म आणि सर्व कागदपत्रे अंगणवाडी सेविकेकडे किंवा संबंधित बाल विकास कार्यालयात जमा करा. जमा करताना पोचपावती घ्यायला विसरू नका.
बँक खाते जोडणी तपासा
तुमचे आणि नंतर मुलीचे बँक खाते आधार कार्डशी जोडलेले असल्याची खात्री करा. कारण योजनेचे पैसे थेट तुमच्या बँक खात्यात जमा होतात.
अधिकृत सरकारी पोर्टल
ऑनलाइन माहितीसाठी अधिकृत पोर्टल पहा. प्रत्यक्ष अर्ज अंगणवाडी केंद्रावर करायचा आहे.
https://wcd.maharashtra.gov.inहक्क साथी ही सरकारी संस्था नाही. अद्ययावत माहितीसाठी नेहमी अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ पहा.
तुम्हाला यामध्ये देखील रस असू शकतो