मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजना

मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजना ही महाराष्ट्र शासनाच्या कौशल्य, रोजगार, उद्योजकता आणि नाविन्यता विभागामार्फत राबविण्यात येणारी एक महत्त्वाकांक्षी योजना आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश राज्यातील सुशिक्षित बेरोजगार तरुणांना प्रत्यक्ष कामाचा अनुभव देऊन त्यांची कौशल्ये विकसित करणे आणि त्यांना रोजगारासाठी सक्षम करणे हा आहे. अनेकदा पदवी किंवा शिक्षण पूर्ण झाल्यानंतरही अनुभवाअभावी तरुणांना चांगल्या नोकऱ्या मिळत नाहीत. ही अडचण दूर करण्यासाठी शासनाने खाजगी आणि सरकारी क्षेत्रात प्रशिक्षणाची ही संधी उपलब्ध करून दिली आहे. या योजनेला राज्यामध्ये लाडका भाऊ योजना या नावानेही ओळखले जाते कारण ही योजना प्रामुख्याने तरुणांच्या आर्थिक सक्षमीकरणावर भर देते.

या योजनेचे स्वरूप सहा महिन्यांच्या प्रशिक्षणाचे आहे. या सहा महिन्यांच्या काळात उमेदवारांना त्यांच्या शैक्षणिक पात्रतेनुसार दरमहा विद्यावेतन दिले जाते. १२ वी उत्तीर्ण उमेदवारांना दरमहा ६,००० रुपये, आयटीआय किंवा डिप्लोमा धारकांना ८,००० रुपये आणि पदवीधर किंवा पदव्युत्तर शिक्षण पूर्ण केलेल्या तरुणांना १०,००० रुपये प्रति महिना विद्यावेतन दिले जाते. हे पैसे थेट लाभार्थ्यांच्या बँक खात्यात डीबीटी द्वारे जमा केले जातात. यामुळे भ्रष्टाचाराला वाव राहत नाही आणि तरुणांना त्यांचा खर्च भागवण्यासाठी हक्काचे पैसे मिळतात. प्रशिक्षण कालावधी पूर्ण झाल्यानंतर उमेदवारांना संबंधित उद्योगाकडून किंवा विभागाकडून अनुभवाचे प्रमाणपत्र दिले जाते जे भविष्यात कायमस्वरूपी नोकरी मिळवण्यासाठी अत्यंत उपयुक्त ठरते.

योजनेसाठी अर्ज करण्याची प्रक्रिया पूर्णपणे ऑनलाईन आहे. उमेदवारांनी प्रथम महास्वयंम पोर्टलवर स्वतःची नोंदणी करणे आवश्यक आहे. तिथे आपला प्रोफाइल पूर्ण केल्यानंतर आणि आधार ई-केवायसी केल्यानंतर उमेदवार विविध कंपन्यांनी किंवा सरकारी कार्यालयांनी टाकलेल्या प्रशिक्षणाच्या रिक्त जागांसाठी अर्ज करू शकतात. एकदा का एखाद्या संस्थेने तुमची निवड केली की, जिल्हा कौशल्य विकास विभागामार्फत त्याची पडताळणी होते आणि तुमचे प्रशिक्षण सुरू होते. प्रशिक्षणार्थी म्हणून काम करताना शिस्त आणि कामाची वेळ पाळणे बंधनकारक आहे. जर एखाद्या उमेदवाराने प्रशिक्षणादरम्यान नियमांचे उल्लंघन केले तर त्यांचे विद्यावेतन थांबवले जाऊ शकते.

या योजनेचा लाभ घेताना काही गोष्टींची काळजी घेणे आवश्यक आहे. उमेदवाराचे बँक खाते आधारशी लिंक असणे अनिवार्य आहे, अन्यथा पैसे जमा होण्यास अडचण येते. तसेच, अर्ज करताना दिलेली सर्व माहिती आणि कागदपत्रे खरी असावीत. चुकीची माहिती दिल्यास अर्ज बाद होऊ शकतो. ही योजना केवळ एकदाच घेता येते, म्हणजेच एकाच उमेदवाराला पुन्हा दुसऱ्यांदा या प्रशिक्षणासाठी अर्ज करता येत नाही. महाराष्ट्र सरकारने या योजनेसाठी मोठी आर्थिक तरतूद केली असून दरवर्षी लाखो तरुणांना याचा लाभ देण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. यामुळे राज्यातील बेरोजगारीचे प्रमाण कमी होण्यास आणि तरुणांना स्वावलंबी बनण्यास मोठी मदत होत आहे.