एआयसीटीई सक्षम शिष्यवृत्ती योजना

एआयसीटीई सक्षम शिष्यवृत्ती योजना ही केंद्र सरकारच्या अखिल भारतीय तंत्रशिक्षण परिषदेमार्फत राबवली जाणारी एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण योजना आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश दिव्यांग विद्यार्थ्यांना तांत्रिक शिक्षण घेताना येणाऱ्या आर्थिक अडचणी दूर करणे हा आहे. शारीरिक आव्हाने असूनही ज्या विद्यार्थ्यांची इच्छाशक्ती प्रबळ आहे आणि ज्यांना इंजिनीअरिंग किंवा डिप्लोमा क्षेत्रात आपले करिअर घडवायचे आहे त्यांच्यासाठी ही योजना एक आशेचा किरण आहे. या योजनेअंतर्गत पात्र विद्यार्थ्यांना दरवर्षी ५०,००० रुपयांची भरीव मदत दिली जाते. ही रक्कम केवळ शैक्षणिक शुल्कासाठीच नाही तर पुस्तके खरेदी करण्यासाठी, उपकरणे घेण्यासाठी आणि इतर शैक्षणिक गरजा पूर्ण करण्यासाठी वापरली जाऊ शकते.

या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी विद्यार्थ्याकडे किमान ४० टक्के दिव्यांगत्वाचे प्रमाणपत्र असणे आवश्यक आहे. तसेच विद्यार्थ्याने एआयसीटीई मान्यताप्राप्त महाविद्यालयात किंवा पॉलिटेक्निकमध्ये पदवी किंवा पदविका अभ्यासक्रमाला प्रवेश घेतलेला असावा. अनेकदा दिव्यांग विद्यार्थ्यांना त्यांच्या विशेष गरजांमुळे शिक्षणासाठी अतिरिक्त खर्च करावा लागतो. सरकारची ही मदत त्यांच्या पालकांवरील आर्थिक ओझे कमी करण्यास मदत करते. या योजनेचे वैशिष्ट्य म्हणजे यामध्ये अर्जांची संख्या मर्यादित नाही; जे विद्यार्थी पात्रतेचे निकष पूर्ण करतात त्या सर्वांना ही शिष्यवृत्ती दिली जाते. ही रक्कम थेट विद्यार्थ्याच्या बँक खात्यात जमा केली जाते ज्यामुळे प्रक्रियेत पारदर्शकता राहते.

अर्ज करण्याची प्रक्रिया पूर्णपणे ऑनलाइन असून नॅशनल स्कॉलरशिप पोर्टलच्या माध्यमातून ती राबवली जाते. अर्ज करताना विद्यार्थ्यांनी आपली सर्व कागदपत्रे काळजीपूर्वक स्कॅन करून अपलोड करणे गरजेचे आहे. उत्पन्नाची अट वार्षिक ८ लाख रुपयांपर्यंत शिथिल करण्यात आली आहे जेणेकरून मध्यमवर्गीय कुटुंबातील विद्यार्थ्यांनाही याचा लाभ घेता येईल. विद्यार्थ्यांनी दरवर्षी आपल्या अर्जाचे नूतनीकरण करणे आवश्यक असते जेणेकरून त्यांचा अभ्यासक्रम पूर्ण होईपर्यंत त्यांना ही मदत मिळत राहील. अनेक विद्यार्थी केवळ माहितीच्या अभावामुळे या योजनेपासून वंचित राहतात. त्यामुळे पात्र विद्यार्थ्यांनी वेळेत अर्ज करून आपल्या उच्च शिक्षणाचे स्वप्न साकार करावे हाच या योजनेचा मूळ हेतू आहे. ही योजना दिव्यांग तरुणांना समाजात स्वाभिमानाने जगण्यासाठी आणि तांत्रिक दृष्ट्या सक्षम होण्यासाठी मोठी मदत करते.