मुलींच्या शिक्षणासाठी आणि उज्ज्वल भविष्यासाठी आर्थिक सुरक्षा देणारी महाराष्ट्र सरकारची एक महत्त्वाची बचत आणि विमा योजना.
माझी कन्या भाग्यश्री योजना ही महाराष्ट्र शासनाच्या महिला व बालविकास विभागामार्फत राबवली जाणारी एक अत्यंत महत्त्वाकांक्षी योजना आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश राज्यातील मुलींचा जन्मदर वाढवणे, स्त्री-भ्रूणहत्या रोखणे आणि मुलींच्या शिक्षणाला प्रोत्साहन देऊन त्यांना स्वावलंबी बनवणे हा आहे. या योजनेअंतर्गत दारिद्र्यरेषेखालील तसेच ७.५ लाख रुपयांपर्यंत वार्षिक उत्पन्न असलेल्या कुटुंबांना लाभ दिला जातो. जर एखाद्या कुटुंबात एका मुलीचा जन्म झाला आणि पालकांनी सहा महिन्यांच्या आत कुटुंब नियोजन शस्त्रक्रिया केली, तर त्या मुलीच्या नावे शासन ५०,००० रुपये बँकेत मुदत ठेव म्हणून ठेवते. जर कुटुंबात दोन मुली असतील आणि दुसऱ्या मुलीच्या जन्मानंतर सहा महिन्यांच्या आत पालकांनी कुटुंब नियोजन शस्त्रक्रिया केली, तर दोन्ही मुलींच्या नावे प्रत्येकी २५,००० रुपये बँकेत जमा केले जातात.
या योजनेचा फायदा केवळ आर्थिक मदतीपुरता मर्यादित नाही, तर यामध्ये विमा संरक्षण देखील दिले जाते. मुदतीनुसार मुलीला वयाच्या ६ व्या आणि १२ व्या वर्षी जमा झालेल्या व्याजाची रक्कम काढता येते, जी तिच्या शिक्षणासाठी वापरता येते. जेव्हा मुलगी १८ वर्षांची होते आणि तिने तिचे किमान १० वी पर्यंतचे शिक्षण पूर्ण केलेले असते, तेव्हा तिला व्याजासह संपूर्ण मुद्दल मिळते. मात्र, यासाठी मुलगी अविवाहित असणे अनिवार्य आहे. ही योजना सुकन्या समृद्धी योजनेपेक्षा वेगळी असून ती राज्य स्तरावर राबविली जाते. या योजनेमुळे गरीब आणि मध्यमवर्गीय कुटुंबांना त्यांच्या मुलीच्या भविष्यातील शिक्षणाची आणि लग्नाच्या खर्चाची मोठी चिंता मिटते.
अर्ज करण्याची प्रक्रिया ही प्रामुख्याने ऑफलाइन स्वरूपाची असते. इच्छुक पालकांनी आपल्या जवळच्या अंगणवाडी केंद्रात किंवा बालविकास प्रकल्प अधिकारी कार्यालयात जाऊन विहित नमुन्यातील अर्ज भरायचा असतो. अर्जासोबत मुलीचा जन्म दाखला, पालकांचे आधार कार्ड, उत्पन्नाचा दाखला आणि अधिवास प्रमाणपत्र जोडणे आवश्यक आहे. विशेष म्हणजे, जर पालकांनी विहित मुदतीत कुटुंब नियोजन शस्त्रक्रिया केली नाही, तर या योजनेचा लाभ मिळत नाही. त्यामुळे शस्त्रक्रियेचे प्रमाणपत्र हा या योजनेचा सर्वात महत्त्वाचा दस्तऐवज ठरतो. पालकांनी ही बाब लक्षात ठेवली पाहिजे की ही रक्कम थेट हातात दिली जात नाही, तर ती बँकेत जमा केली जाते, ज्यामुळे पैशाचा गैरवापर टाळला जातो आणि मुलीच्या भविष्यासाठी ती रक्कम सुरक्षित राहते. महाराष्ट्र सरकारने सुरू केलेली ही योजना राज्यातील मुलींच्या सक्षमीकरणासाठी एक मोठे पाऊल मानले जाते.
मुलीचा जन्म (१ मुलगी)
पालकांनी ६ महिन्यांत कुटुंब नियोजन केल्यास ५०,००० रुपये मुदत ठेव.
दुसरी मुलगी (२ मुली असल्यास)
प्रत्येक मुलीच्या नावे २५,००० रुपये मुदत ठेव.
वयाची ६ वर्षे
शिक्षणासाठी जमा झालेल्या व्याजाची पहिली रक्कम काढता येते.
वयाची १८ वर्षे
अंदाजे १ लाखाहून अधिक रक्कम (मुद्दल + उर्वरित व्याज) मुलीला मिळते.
अंगणवाडी केंद्राला भेट
तुमच्या क्षेत्रातील अंगणवाडी सेविका किंवा बालविकास प्रकल्प अधिकारी कार्यालयाशी संपर्क साधा.
अर्ज प्राप्त करणे
माझी कन्या भाग्यश्री योजनेचा विहित नमुन्यातील अर्ज विनामूल्य मिळवा.
कागदपत्रे जोडणे
जन्म दाखला, उत्पन्नाचा दाखला आणि शस्त्रक्रिया प्रमाणपत्रासह सर्व आवश्यक कागदपत्रे अर्जासोबत जोडा.
अर्ज सबमिट करणे
भरलेला अर्ज अंगणवाडी सेविका किंवा संबंधित कार्यालयात जमा करून त्याची पावती घ्या.
पडताळणी आणि मंजुरी
अधिकारी तुमच्या अर्जाची आणि कागदपत्रांची पडताळणी करून बँक खाते उघडण्याची प्रक्रिया पूर्ण करतील.
अधिकृत सरकारी पोर्टल
ऑनलाइन माहितीसाठी अधिकृत पोर्टल पहा. प्रत्यक्ष अर्ज अंगणवाडी केंद्रावर करायचा आहे.
https://womenchild.maharashtra.gov.in/हक्क साथी ही सरकारी संस्था नाही. अद्ययावत माहितीसाठी नेहमी अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ पहा.
तुम्हाला यामध्ये देखील रस असू शकतो