मुख्यमंत्री वयोश्री योजना

महाराष्ट्र शासनाच्या सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागातर्फे मुख्यमंत्री वयोश्री योजना राबविण्यात येत आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश राज्यातील ज्येष्ठ नागरिकांना त्यांच्या दैनंदिन जीवनात लागणारी उपकरणे खरेदी करण्यासाठी आणि त्यांच्या आरोग्याची काळजी घेण्यासाठी आर्थिक बळ देणे हा आहे. वाढत्या वयानुसार ज्येष्ठ नागरिकांना श्रवणयंत्र, चष्मा, चालण्यासाठी काठी, व्हीलचेअर किंवा फोल्डिंग वॉकर यांसारख्या साधनांची गरज भासते. अनेकदा आर्थिक परिस्थिती बेताची असल्याने या वस्तू खरेदी करणे शक्य होत नाही. अशा वेळी ही योजना ज्येष्ठांसाठी मोठा आधार ठरत आहे.

या योजनेअंतर्गत पात्र लाभार्थ्यांना ३,००० रुपये इतकी रक्कम थेट त्यांच्या बँक खात्यात जमा केली जाते. ही रक्कम एकरकमी स्वरूपात दिली जाते जेणेकरून ज्येष्ठ नागरिक त्यांच्या गरजेनुसार आवश्यक ते साहित्य खरेदी करू शकतील. या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी अर्जदाराचे वय ३१ डिसेंबर २०२३ रोजी ६५ वर्षे पूर्ण असणे आवश्यक आहे. वय ६५ वर्षांपेक्षा जास्त असलेले सर्व ज्येष्ठ नागरिक या योजनेसाठी पात्र आहेत, मात्र त्यांच्या कुटुंबाचे एकत्रित वार्षिक उत्पन्न २ लाख रुपयांच्या मर्यादेत असणे अनिवार्य आहे. ही अट आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल असलेल्या ज्येष्ठांना प्राधान्य देण्यासाठी ठेवण्यात आली आहे.

अर्ज प्रक्रियेसाठी काही कागदपत्रांची पूर्तता करणे आवश्यक आहे. यामध्ये आधार कार्ड सर्वात महत्त्वाचे आहे, कारण मिळणारी रक्कम थेट लाभ हस्तांतरण म्हणजेच डीबीटी द्वारे आधार लिंक केलेल्या बँक खात्यातच जमा केली जाते. यासोबतच वयाचा अधिकृत पुरावा आणि तहसीलदारांनी दिलेला उत्पन्नाचा दाखला जोडणे गरजेचे आहे. अर्जदाराने ही रक्कम केवळ आरोग्यविषयक उपकरणे खरेदी करण्यासाठी किंवा मानसिक स्वास्थ्यासाठी वापरली जाईल, असे हमीपत्र देणे देखील आवश्यक असते. महाराष्ट्रातील प्रत्येक जिल्ह्यातील समाज कल्याण कार्यालयामार्फत या योजनेची अंमलबजावणी केली जाते.

बऱ्याचदा ज्येष्ठ नागरिकांना सरकारी योजनांची माहिती वेळेवर मिळत नाही, त्यामुळे त्यांनी आपल्या जवळच्या सेतू केंद्रात किंवा समाज कल्याण विभागात संपर्क साधून अर्जाची स्थिती जाणून घ्यावी. ही योजना केवळ एकदाच लाभ देण्यासाठी आहे की वार्षिक स्वरूपात, यावर शासन वेळोवेळी निर्णय घेत असते, परंतु सध्याच्या तरतुदीनुसार ३,००० रुपयांचे आर्थिक सहाय्य ज्येष्ठ नागरिकांच्या स्वावलंबनासाठी अत्यंत उपयुक्त ठरत आहे. जर आपण किंवा आपल्या ओळखीचे कोणी ६५ वर्षांवरील ज्येष्ठ नागरिक असतील आणि त्यांचे उत्पन्न मर्यादित असेल, तर त्यांनी या योजनेचा नक्की लाभ घ्यावा. शासनाचा हा पुढाकार ज्येष्ठांना सन्मानाने जगण्यासाठी आणि त्यांचे आरोग्य राखण्यासाठी एक मोलाचा हातभार आहे.