पंतप्रधान सुरक्षा विमा योजना

पंतप्रधान सुरक्षा विमा योजना ही केंद्र सरकारची एक अत्यंत महत्त्वाची आणि लोककल्याणकारी योजना आहे जी सर्वसामान्य नागरिकांना अपघाती मृत्यू आणि अपंगत्वाच्या विरोधात आर्थिक सुरक्षा प्रदान करते. आपल्या देशात दरवर्षी रस्ते अपघात किंवा इतर अपघातांमुळे अनेक कुटुंबांचे छत्र हरवते किंवा घरातील कमावती व्यक्ती कायमस्वरूपी अपंग होते. अशा परिस्थितीत त्या कुटुंबावर कोसळणाऱ्या आर्थिक संकटाचा सामना करण्यासाठी हे विमा कवच एक मोठा आधार ठरते. या योजनेचे सर्वात आकर्षक वैशिष्ट्य म्हणजे याचा अतिशय कमी असलेला वार्षिक हप्ता. सुरुवातीला हा प्रीमियम केवळ १२ रुपये होता परंतु १ जून २०२२ पासून तो सुधारित करून वार्षिक २० रुपये करण्यात आला आहे. ही रक्कम कोणत्याही व्यक्तीसाठी अगदी सहज परवडणारी आहे आणि त्या बदल्यात मिळणारे २ लाखांचे विमा कवच खूप मोठे आहे.

या योजनेचा लाभ १८ ते ७० वर्षे वयोगटातील कोणताही भारतीय नागरिक घेऊ शकतो. योजनेत सहभागी होण्यासाठी अर्जदाराकडे बँक खाते असणे आवश्यक आहे कारण या योजनेचा प्रीमियम थेट बँक खात्यातून ऑटो-डेबिट केला जातो. दरवर्षी १ जून ते ३१ मे या कालावधीसाठी हा विमा लागू असतो. त्यामुळे मे महिन्याच्या अखेरीस तुमच्या खात्यात किमान २० रुपये शिल्लक असणे गरजेचे आहे जेणेकरून विमा नूतनीकरणामध्ये कोणताही अडथळा येणार नाही. जर एखाद्या व्यक्तीकडे एकापेक्षा जास्त बँकांमध्ये खाती असतील तर ती व्यक्ती फक्त एकाच खात्यावरून या योजनेचा लाभ घेऊ शकते. एकाच वेळी अनेक खात्यांतून प्रीमियम भरला तरी क्लेमच्या वेळी फक्त एकाच खात्याचा विचार केला जातो आणि इतर प्रीमियमची रक्कम जप्त केली जाते.

विम्याचे स्वरूप पाहिले तर अपघाती मृत्यू झाल्यास वारसदाराला २ लाख रुपये मिळतात. जर अपघातामुळे दोन्ही डोळे गमावले किंवा दोन्ही हात-पाय निकामी झाले म्हणजे पूर्ण कायमस्वरूपी अपंगत्व आले तर विमाधारकाला स्वतः २ लाख रुपये मिळतात. जर एका डोळ्याची दृष्टी गेली किंवा एका हाताचा वा पायाचा वापर करणे अशक्य झाले म्हणजे अंशिक कायमस्वरूपी अपंगत्व आले तर १ लाख रुपयांची मदत दिली जाते. ही योजना केवळ अपघातांना कव्हर करते आणि नैसर्गिक मृत्यू किंवा आत्महत्येसारख्या प्रकरणांमध्ये याचा लाभ मिळत नाही. अर्ज करण्याची प्रक्रिया अत्यंत सोपी आहे. तुम्ही तुमच्या बँकेच्या शाखेत जाऊन एक फॉर्म भरून देऊ शकता किंवा नेट बँकिंगद्वारे स्वतः ऑनलाइन नोंदणी करू शकता. अनेक बँका आता एसएमएस किंवा मोबाईल ॲपद्वारे सुद्धा ही सुविधा देत आहेत. ग्रामीण भागातील लोकांसाठी पोस्ट ऑफिस आणि कॉमन सर्व्हिस सेंटर्सच्या माध्यमातून सुद्धा अर्ज करता येतो. ही योजना सर्वसामान्यांसाठी एक सुरक्षा कवच असून प्रत्येक नागरिकाने केवळ २० रुपये खर्च करून स्वतःला आणि आपल्या कुटुंबाला सुरक्षित करणे गरजेचे आहे.